Bir ceviz bahçesi tesis edilirken, doğru çeşit seçimini yapmanın ana kuralının, meteorolojik veriler olduğunu daha önce incelemiştik.( bu konu “ceviz yatırımı altın zinciri: doğru çeşit seçimi “ bölümünde anlatılmıştır).Bununla birlikte, çeşit seçimi yapılırken, irdelenmesi gereken diğer bir önemli konu da; YAN DAL VERİMLİLİĞİ’dir.

 

Ekteki fotolarda görüldüğü üzere;

Önemi: Bir ceviz ağacından istenilen özelliklerden başlıcası,yöresinin soğuklarına mukavim olup, sağlıklı bir şekilde önce yaşaması, sonra da sağlıklı bir şekilde gelişmesidir.Ardından, bu ağacın veriminden bahsedebiliriz.Ceviz ağacının verimi, toprak yaşı,gelişim hacmi ve bakım programı ile doğru orantılıdır.Ceviz ağacının verimini belirleyen ana unsur ise, YAN DAL VERİMLİLİĞİ’dir. Ülkemizde yetiştirilen ceviz çeşitlerinin ürün verme şekli genel olarak uç dallardan olmaktadır.Yan dallardan ürün verme oranı ise ortalama %15-20′dir.Bu özellik, ağacın birim üretimini düşüren bir unsurdur.Oysa ki; aynı toprak yaşına ve aynı dal hacmine sahip ceviz ağaçlarından,yan dal verimi yüksek olan ağaç, diğerine göre en az 2-3 kat daha çok ürün vermekte olup işletme rantabilitesini ve karlılığı arttırmaktadır.

Not: ülkemizde son yıllarda rağbet gören(!) chandler ve pedro gibi yabancı çeşitlerin dan dal verimliliği yüksek olmasına karşın, soğuğa dayanıklılıkla ilgili sorunları olduğundan dolayı, çeşit seçimi konusunda,dikim yöresinin iklimine uygunluğu  bakımından daha dikkatli ve titiz olmak gereklidir.( bu konu ” ceviz yatırımı altın zinciri: doğru çeşit seçimi “ ve ” meteorolojik kriterler “ bölümünde anlatılmıştır.

Not: foto sıra no:1 ve 2‘deki görüntü, 1600 rakımda yetiştirilmiş,5 toprak yaşındaki bir TOROS-1 adlı çeşidin görüntüsüdür.YAN DAL VERİMLİLİK ORANI: % 75-85 ‘dir. Bu ağaçlar, hasat tarihi olan ekimin ilk  haftasında 15 kg ürün vermiştir.Fotolarda görüldüğü üzere, hemen hemen her yan dalda, 3′lü,4′lü,5′li,6′lı meyve salkımları bulunmaktadır.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 6.0/10 (11 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Bir ceviz bahçesi tesis edilmeden önce, çeşit seçimini yapabilmek için gerekli en önemli bilgi;

METEOROLOJİK VERİLER’dir.

Ayrıca bu veriler, “ceviz bakım programı:aylar” bölümünde anlatıldığı gibi, sulama rejimi ve bitki besleme programını da yönlendirecek kriterler içerir.

 

Ekteki fotoda görüldüğü üzere;

 

Önemi: doğru çeşit seçimi, ceviz bahçesinin başarısındaki ana unsurlarından biridir.Zira; bir çok emek ve zaman harcanmış bir bahçede sonuç hüsran olabilmektedir.Unutmamak gerekir ki;çeşit tespitinin ana kriteri, ceviz bahçesi tesis edilecek arazinin METEOROLOJİK VERİLER‘idir. Bahçe kurulumuna başlamadan önce, yöreye ait mümkünse son 40 yıla ait bu veriler meteoroloji müdürlüklerinden temin edilmelidir.Bu veriler nelerdir ?

EN DÜŞÜK HAVA SICAKLIĞI(EDHS); bu kriter, dikilecek çeşidin, kış soğuklarından etkilenip etkilenmeyeceğini belirler.Bir nevi ağacın HAYATİYETİ söz konusudur.Zira; her çeşidin kendine özgü iklim istekleri olduğu gibi, en düşük hava sıcaklık dayanımları da farklıdır.Örneğin, yerli YALOVA çeşitleri, ılıman çeşitler olup kış soğuklarına çok dayanıklı değillerdir.Bu çeşitlerin eksi -18-22°C de, yaşları kaç olursa olsun, ölümleri kaçınılmazdır.Buna benzer,son yıllarda ülkemizde çok rağbet gören(!) CHANDLER, PEDRO, FERNOR  gibi ana çeşitler de ılıman tipler olup aynı dayanım kriterleri, bu çeşitler için de geçerlidir.Bu çeşitler ,  karasal ve kışları soğuk geçen bölgelere kesinlikle DİKİLMEMELİDİR.(foto sıra no:1′deki arazinin EDHS kriteri: eksi -25,6°C’dir.)

İLKBAHAR SON DON TARİHİ(İSDT); bu kriter, ağacın yapraklanma ve çiçeklenme dönemlerinde karşılaşabilecekleri don tehlikesi bakımdan önemlidir.Bir nevi meyvelerin HAYATİYETİ söz konudur.Bu nedenle, yapraklanma ve çiçeklenme tarihleri, son don tarihinden sonra olan çeşitlerin seçilmesi önemlidir.Ülkemizde, son don tarih ortalaması yaklaşık 25 nisan ile 5 mayıs tarihleri arasıdır.(foto sıra no:1′deki arazinin İSDT kriteri: eksi -2°C ile, 2 mayıs tarihindedir.)

SONBAHAR ERKEN DONLARI(SEDT); bu kriter, ağacın o yılki sürgünlerinin sonbaharın erken donlarından etkilenip etkilenmeyeceğini belirler.Bir nevi sezon sürgünlerinin HAYATİYETİ söz konusudur.Bu nedenle, sonbahar erken donlarından etkilenmeyecek, vejetasyon süresi kısa çeşitler seçilmelidir ki; hem sezon sürgünleri ve meyve gözleri erken donlardan zarar görmesin, hem de sürgünleri  kışa hazırlanabilsin.(foto sıra no:1′deki arazinin SEDT kriteri: eksi -2°C ile, 29 eylül tarihindedir.)

SOĞUKLAMA SÜRESİ; bu kriter, meyve tutumunu belirleyen unsurdur.Zira; her ceviz çeşidinin dinlenme döneminde, kendine özgü belirli bir süre soğuk hava ihtiyacı vardır.Bu süre, ceviz çeşitlerinin, +7,1 °C ile 0°C arasında geçirdikleri saat miktarıdır. Ceviz çeşitlerinin, 700 saat ile 2200 saat arasında değişik soğuklama süreleri vardır.Ülkemiz genelinde, soğuklama süresi ortalaması 1800-2000 saat civarıdır.

 Not: foto sıra no:1‘deki gibi minimum verilere, garanti opsiyon payı olarak eksi -5°C, daha ilave edilmelidir.Zira; ülkemizdeki birçok meteoroloji istasyonu, yerleşim yerlerinin içlerinde kalmış veya yerleşim yerlerinin çok yakınındadırlar.Yerleşim merkezlerinde  kışın,gerek evsel kaynaklı soba dumanları ile gerekse de fabrikaların ve araçların yaymış oldukları dumanlar, şehri, açık alana göre yaklaşık 5 °C kadar daha ılık tutar.

Unutulmamalıdır ki; her yerleşim merkezi, kendi iklimini yaratır.

Not: Meteorolojik verilerin son 40 yıllık bilgilerine ulaşamıyorsak bile, 2011-2012 yılı kış verileri de işimizi görebilecektir.Zira; ülkemizde son 50 yılın en sert kışı, 2011-2012 kışında yaşanmıştır.Bu yılın bilgileri de bize ışık tutabilir.

Not: Ülkemiz ortalama rakımının 1000 mt ve ortalama en düşük sıcaklığının da eksi -22-25°C arası olduğu göz önünde tutulursa, soğuğa dayanıklı çeşitlerin tercih edilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır.Ilıman çeşitler içinse sınır değer eksi -15-18°C’ arasında olduğu da göz önünde tutulmalıdır.

Not: dikim sonrasında, ” ceviz bahçesinde bulunması gereken aletler” konusunda anlatılan,harddiskli dijital termometre temin ederek, direkt bahçemizle ilgili  meteorolojik verilerin noktasal değerlerini tespit etme imkanımız olacaktır.

Not: foto sıra no:1‘deki bu görüntü, uygulaması yapılmış, 11.000 ağaçlık bir ceviz bahçesinin, METEOROLOJİK VERİ‘lerinden alınmıştır.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 7.0/10 (10 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

10

Aralık
2012

CEVİZDE SEZONLUK SÜRGÜN KALİTESİ(SSK) NEDİR ?

Yazar: Noyan YILDIRAN  |  Kategori: Bakım Programı, Ceviz Çeşitleri, Püf Noktaları  |  Yorum: Yok   |  522 views

Sezonluk Sürgün Kalitesi(SSK),bir ceviz bahçesindeki fidanların, sağlıklı gelişip gelişmediğini anlayabileceğimiz bir kriterdir.

 

Ekteki fotolarda görüldüğü üzere;

Önemi: bir ceviz bahçesindeki fidanların, sağlıklı gelişip gelişmediğini anlayabileceğimiz sıra dışı bir kriter, Sezonluk Sürgün Kalitesi(SSK)‘dir. Bu olgu,cevizin sezonluk  sürgününün  sahip olduğu metrik ölçülerini, aritmetiksel bir formül ile parametrelendirerek , fidanın sürgün kalitesini bulmamızı sağlar. SSK’nın işimize yarayan en hassas noktası, sürgünün sezon sonunda KIŞ SOĞUKLARINA dayanıp dayanamayacağını % 90 oranda anlamamızı sağlamasıdır.Bununla beraber, SSK formülü, fidanlar vejetasyon döneminde iken(örneğin; temmuz ortasında) bile, kılavuz ağaçlarımızın veya kontrol etmek istediğimiz fidanın ölçümlemeleri yapılarak ,bitkilere  müdahale edip etmeyeceğimizi anlamamızı sağlamaktadır. SSK FORMÜLÜ,  foto sıra no: 1‘de görüldüğü gibi,kırmızı çizgi ile gösterilen sezonluk sürgünün uzunluğu(tam uzunluk), yeşil çizgi ile gösterilen sürgün dip çapı(kalınlığı)(alttan 5.inci cm’sindeki çapı) ve mavi çizgi ile gösterilen sürgün uç çapı(kalınlığı)(üstten 5.inci cm’sindeki çapı)ölçülerinin, kendi aralarındaki orantıları ile alakalıdır. Şöyle ki;

©Sezonluk Sürgün Kalitesi( SSK)©→(Sürgün dip çapı(mm)÷sürgün uç çapı(mm)) X sürgün uzunluğu(cm)100 olması gerekmektedir.Kısaca;

SSK DEĞERİ© →(SDÇ(mm)÷SUÇ(mm)) X SU(cm)100

Bu formülü, foto sıra no:1‘deki fidanın sahip olduğu gerçek ölçülerini alarak örneklendirirsek;

SDÇ= 15 mm, SUÇ=7 mm, SU=112 cm olduğundan, SSK DEĞERİ= (15÷7) x 112=240 gibi bir sonuç çıkar, bu da 100 den büyük olduğundan dolayı SSK DEĞERİ© oldukça kötüdür.Zira sonucun 100 birimden küçük olması gerekmekteydi.Formül sonucu çıkan 240 değeri, foto sıra no:1‘ deki görüntüyü de ispat etmektedir.Zira; bu fotodaki fidanın tüm sürgünlerinin yaklaşık 40-50 cm’lik kısımları,kış soğuğundan yanmış durumdadır.Bu da, meyve gözlerinin yandığı anlamına da gelmektedir.Oysa ki; bu ölçülere göre, fidanın SSK DEĞERİ, 100 biriminden daha küçük bir değer çıkabilmesi için, SU değerinin daha kısa ve SUÇ değerinin de 10-12 mm’ye yakın bir değerde olması gerekirdi.

Yine aynı formülü, foto sıra no:2‘deki fidanın sahip olduğu gerçek ölçülerini alarak örneklendirirsek;

SDÇ= 15 mm, SUÇ=12 mm, SU=75 cm olduğundan, SSK DEĞERİ= (15÷12) x 75=93,75 gibi bir sonuç çıkar, bu da 100 den küçük olduğundan SSK DEĞERİ oldukça iyidir.Zira,formül sonucu çıkan 93,75 değeri, foto sıra no:2‘ deki görüntüyü de ispat etmektedir.Bu fotodaki fidanın tüm sürgünleri tamamen sağlam kalmış ve sürgün uç gözlerinden ve sürgün yan gözlerinden sağlıklı bir şekilde vejetasyona başlamıştır.

Not: foto sıra no:1 ve 2‘deki fidanlar, aynı bahçede,aynı parselde ve aynı çeşit fidanlar olup, birbirlerine 25 mt uzaklıktadır.

Not: fidanın SSK DEĞERİ, ” optimum toprak tahlil kriterleri”, ” optimum yaprak tahlil kriterleri “ ve ” ceviz bakım programı:aylar “ bölümlerinde anlatılan bilgiler ışığında, fidana müdahale edilerek, olması gereken değer aralığında tutulabilir.

Not: ceviz fidanının  SSK DEĞERİ,belirtilen değer olan 100 birimin altında olsa bile, sezonluk sürgün renginin de , sezon sonu olan ekim ayında , koyu kahverengi-siyah karışımı bir renkte olması gerekmektedir(foto sıra no:2).Sezonluk sürgünün , sezon sonu olan ekim ayında ,olması gereken bu renk, ancak doğru bir bitki besleme programı ile olabilecektir.Ve bu durum , sezonluk  sürgünün kış soğuklarına dayanıklılığının da bir göstergesi olacaktır.

Not:  SSK DEĞERİ,özellikle son zamanlarda ülkemizde rağbet gören(!) , chandler, pedro, fernor gibi yabancı çeşitlerde, soğuğa karşı duyarlılıklarından dolayı,üzerinde dikkatle durulması gereken hassas konulardan biridir.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

10

Aralık
2012

CEVİZ YATIRIMI ALTIN ZİNCİRİ: DOĞRU ÇEŞİT SEÇİMİ

Yazar: Noyan YILDIRAN  |  Kategori: Yatırımın Altın Zinciri  |  Yorum: Yok   |  775 views

Bir ceviz bahçesinin başarıya ulaşmasındaki ana etkenlerden biri de;

DOĞRU ÇEŞİT seçimidir.

 

Ekteki fotolarda görüldüğü üzere;

Önemi: doğru çeşit seçimi, ceviz bahçesinin başarısındaki ana unsurlarından biridir.Zira; bir çok emek ve zaman harcanmış bir bahçede sonuç hüsran olabilmektedir(foto sıra no:1). Unutmamak gerekir ki;çeşit tespitinin ana kriteri, ceviz bahçesi tesis edilecek arazinin METEOROLOJİK VERİLERİ’dir. Bahçe kurulumuna başlamadan önce, yöreye ait mümkünse son 40 yıla ait bu veriler meteoroloji müdürlüklerinden temin edilmelidir.Bu veriler nelerdir ?

EN DÜŞÜK HAVA SICAKLIĞI(EDHS); bu kriter, dikilecek çeşidin, kış soğuklarından etkilenip etkilenmeyeceğini belirler.Bir nevi ağacın HAYATİYETİ söz konusudur.Zira; her çeşidin kendine özgü iklim istekleri olduğu gibi, en düşük hava sıcaklık dayanımları da farklıdır.Örneğin, yerli YALOVA çeşitleri, ılıman çeşitler olup kış soğuklarına çok dayanıklı değillerdir.Bu çeşitlerin eksi -18-22°C de, yaşları kaç olursa olsun, ölümleri kaçınılmazdır.Buna benzer,son yıllarda ülkemizde çok rağbet gören(!) CHANDLER, PEDRO, FERNOR  gibi ana çeşitler de ılıman tipler olup aynı dayanım kriterleri, bu çeşitler için de geçerlidir.Bu çeşitler ,  karasal ve kışları soğuk geçen bölgelere kesinlikle dikilmemelidir.

İLKBAHAR SON DON TARİHİ(İSDT); bu kriter, ağacın yapraklanma ve çiçeklenme dönemlerinde karşılaşabilecekleri don tehlikesi bakımdan önemlidir.Bir nevi meyvelerin HAYATİYETİ söz konudur.Bu nedenle, yapraklanma ve çiçeklenme tarihleri, son don tarihinden sonra olan çeşitlerin seçilmesi önemlidir.Ülkemizde, son don tarih ortalaması yaklaşık 25 nisan ile 5 mayıs tarihleri arasıdır.

SONBAHAR ERKEN DONLARI(SEDT); bu kriter, ağacın o yılki sürgünlerinin sonbaharın erken donlarından etkilenip etkilenmeyeceğini belirler.Bir nevi sezon sürgünlerinin HAYATİYETİ söz konusudur.Bu nedenle, sonbahar erken donlarından etkilenmeyecek, vejetasyon süresi kısa çeşitler seçilmelidir ki; hem sezon sürgünleri ve meyve gözleri erken donlardan zarar görmesin, hem de sürgünleri  kışa hazırlanabilsin.

SOĞUKLAMA SÜRESİ(SS); bu kriter, meyve tutumunu belirleyen unsurdur.Zira; her ceviz çeşidinin dinlenme döneminde, kendine özgü belirli bir süre soğuk hava ihtiyacı vardır.Bu süre, ceviz çeşitlerinin, +7,1 °C ile 0°C arasında geçirdikleri saat miktarıdır. Ceviz çeşitlerinin, 700 saat ile 2200 saat arasında değişik soğuklama süreleri vardır.Ülkemiz genelinde, soğuklama süresi ortalaması 1800-2000 saat civarıdır.

Püf noktası: yukarıdaki bilgiler ışığında; kışın ortalama EDHS KRİTERİ; eksi-18-20°C ve üzeri bölgelere, soğuğa dayanıklı, TOROS-1, ŞEBİN,BİLECİK,KAMAN gibi çeşitler dikilmelidir.

EDHS  KRİTERİ; eksi -15-18°C ve altı bölgelere, ılıman çeşitler olan, YALOVA,CHANDLER,PEDRO,FERNOR gibi çeşitler dikilebilir.Ancak, Bu ılıman çeşitlerin SEDT KRİTERİ ayrıca düşünülmesi ve kontrol altında tutulması gereken önemli bir husustur.Zira; bu çeşitlerin vejetasyon süreleri oldukça uzun olduğundan dolayı,sezonluk sürgünler tam pişkinleşmemiş(odunlaşmamış) olacaklarından, SONBAHAR ERKEN DONLARIN’da zarar görmeleri yüksek bir ihtimaldir.

 

Not: Ülkemiz ortalama rakımının 1000 mt ve ortalama en düşük sıcaklığının da eksi -22-25°C arası olduğu göz önünde tutulursa, soğuğa dayanıklı çeşitlerin tercih edilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır.Ilıman çeşitler içinse sınır değer eksi -15-18°C’ arasında olduğu da göz önünde tutulmalıdır.

Not: Meteorolojik verilerin son 40 yıllık bilgilerine ulaşamıyorsak bile, 2011-2012 yılı kış verileri de işimizi görebilecektir.Zira; ülkemizde son 50 yılın en sert kışı, 2011-2012 kışında yaşanmıştır.Bu yılın bilgileri de bize ışık tutabilir.

Not: foto sıra no:1‘de ise, yöresine uygun olmayan yalova çeşidi dikilmiş, her yıl gördüğü  eksi -20-22 °C ortalamalı kış soğuklarından, her sene tüm sürgünleri toprak seviyesine kadar yanmakta ve ağacın kökleri sağlam kaldığı için  toprak seviyesinden tekrar vejetasyona başlamaktadır.Kısaca, bu ceviz ağacı verimi ve hatta gelişimi bir kenara bırakmış, maalesef(!) hayatiyeti konusunda mücadele vermektedir.

Not: foto sıra no:2, yörenin meteorolojik verilerine uygun olarak doğru çeşit seçimi yapılmış, ancak yanlış sulama rejimi ve bitki besleme programı uygulandığından dolayı , eksi -28°C gördüğü bir kışın ardından, sürgün uçlarının (kırmızı çizgilerle işaretlenmiş kısımlar) soğuktan dolayı yanmış olduğu görülmektedir.Doğru sulama rejimi ve bitki besleme dozajları, ” ceviz bakım programı:aylar “ bölümünde anlatılmıştır.

Not: dikim sonrasında, ” ceviz bahçesinde bulunması gereken aletler” konusunda anlatılan,harddiskli dijital termometre temin ederek, direkt bahçemizle ilgili  meteorolojik verilerinin noktasal değerlerini tespit etme imkanımız olacaktır.

 

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 5.7/10 (3 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

DİJİTAL CEVİZ KİTABI© Tüm Hakları Saklıdır - Ceviz | Ceviz Hakkında Herşey
Yazılar ve resimler kaynak belirtilse dahi kullanılamaz.

Ceviz Yetiştiriciliği Ceviz Hakkında Ceviz Hakkında Ceviz Genel
Wordpress alexa bilgilerim Creative Commons v3 ile Lisanslanmıştır!